ศูนย์ควบคุมการหายใจ
ศูนย์ควบคุมการหายใจ (the respiratory centers) อยู่ที่สมองส่วนเมดัลดาออบลองกาตา (medulla oblongata) โดยเป็นเซลล์ประสาทกระจายอยู่ทางด้านข้างทั้งสองข้าง ศูนย์นี้จะมีความไวต่อปริมาณของแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์หรือไฮโดรเจนคาร์บอเนตไอออนและไฮโดรเจนไอออน ซึ่งสารต่าง ๆ เหล่านี้จะกระตุ้นทำให้เกิดการหายใจเข้าเพิ่มมากขึ้นดังนั้นถ้าหากมีแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดเพิ่มขึ้นก็จะทำให้เกิดการการกระตุ้นเพิ่มขึ้นด้วย ศูนย์ควบคุมการหายใจยังแบ่งออกเป็น 2 ศูนย์ คือ
1. ศูนย์หายใจเข้า (inspiratory area) พบอยู่ส่วนบนของเมดัลลาออบลองกาตาเป็นศูนย์ที่มีความสำคัญต่อการหายใจมากที่สุด ขณะหายใจออกกลุ่มเซลล์บริเวณนี้จะอยู่ภาวะพัก คือไม่สร้างสัญญาณประสาท แต่หลังจากหายใจออก 2 – 3 วินาที ศูนย์นี้จะสร้างและส่งกระแสประสาทไปยังกล้ามเนื้อกระบังลมและกล้ามเนื้อมัดอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดการหายใจเข้าหดตัวและเริ่มการหายใจเข้า ต่อจากนั้นจะหยุดทำงานชั่วคราวและจะเริ่มทำงานโดยสร้างและส่งกระแสประสาทไปยังกล้ามเนื้อหายใจเข้าต่อไป
2. ศูนย์หายใจออก (expiratory area) เป็นกลุ่มเซลล์ประสาทที่อยู่ทางด้านล่างของเมดัลลาออบลองกาตาการหายใจปกติเมื่อมีการหายใจเข้า ศูนย์หายใจเข้าจะทำงานแต่เมื่อหายใจออกตามปกติศูนย์หายใจออกจะไม่ทำงานเนื่องจากการหายใจออกจะเกิดขึ้นเองจากการหดกลับของปอดและทรวงอก แต่เมื่อมีการหายใจแรงขึ้นมากกว่าปกติ ศูนย์หายใจออกจะถูกกระตุ้นจากศูนย์หายใจเข้าให้ส่งสัญญาณไปยังกล้ามเนื้อหายใจออกทำให้หายใจออกแรงกว่าปกติ
นอกจากนี้ยังมีรีเฟลกซ์ช่วยควบคุมการหายใจ คือ Hering Breuer Reflex โดยพบว่าที่หลอดลม (bronchus) หลอดลมฝอย (bronchiole) ทั่วทั้งปอดจะมีเครื่องรับการยืด (stretch receptor) อยู่ทั่วไปเมื่อปอดขยายจะกระตุ้นเครื่องรับการยืดให้สร้างและส่งสัญญาณประสาทไปยังเส้นประสาทคู่ที่ 10 (vagus nerve) ซึ่งจะไปยับยั้งศูนย์การหายใจเข้าทำให้เกิดการหายใจออกสลับกับการหายใจเข้าโดยรีเฟลกซ์นี้จะช่วยป้องกันไม่ให้ปอดพองมากเกินไปการควบคุมการสูดลมหายใจแสดงด้วยภาพที่ 14 ดังนี้

ภาพที่ 14 ศูนย์ควบคุมการหายใจ
ที่มาของภาพ : https://f.ptcdn.info/992/032/000/1435808570-000PNG-o.png
 
 
Go to the top